Chứng ngủ rũ – căn bệnh khiến bạn buồn ngủ cả ngày

Chứng ngủ rũ - căn bệnh khiến bạn buồn ngủ cả ngày 1

Chứng ngủ rũ là gì?

Chứng ngủ rũ là một hội chứng rối loạn giấc ngủ mãn tính, khi mà bạn luôn cảm thấy buồn ngủ quá mức vào ban ngày và không thể kiềm chế lại được. Trong giấc ngủ có thể xuất hiện những ảo giác (bóng đè).

Cơn buồn ngủ thường kéo đến đột ngột, dù bạn đang ở bất cứ nơi nào: lái xe, đang ăn hay đang họp…Vậy nên, đây là nguyên nhân phổ biến dẫn đến chứng ngưng thở trong khi ngủ do tắc nghẽn đường thở.

Chứng ngủ rũ khởi phát ở những người trẻ đa phần nằm trong khoảng từ 10 – 30 tuổi, đỉnh điểm là 15 tuổi và rất hiếm khi bắt đầu sau 40 tuổi hay trước 10 tuổi.

Các loại chứng ngủ rũ

Chứng ngủ rũ  được chia thành hai loại:

  • Loại 1: là hội chứng thiếu Hypocretin, trước đây gọi là chứng ngủ ngáy, với sự giảm đáng kể nồng độ Hcrt-1 trong dịch não tủy;
  • Loại 2: chứng ngủ rũ cataplexy gây mất trương lực cơ đột ngột ảnh hưởng tới hoạt động của cơ bắp;

Chứng ngủ rũ có phổ biến không?

Đây không phải là một chứng bệnh phổ biến. Người ta ước tính rằng tỷ lệ mắc chứng ngủ rũ loại 1 là khoảng 25 – 50 trường hợp / 100.000 người, với tỷ lệ mắc 0,74 / 100.000 người/ năm. Tỷ lệ mắc bệnh là như nhau đối với cả nam và nữ. Chứng ngủ rũ loại 2 chưa được nghiên cứu kỹ, vì vậy tỷ lệ mắc bệnh vẫn chưa được công bố chính xác.

Chứng ngủ rũ có nguy hiểm không?

Chứng ngủ rũ ảnh hưởng tới các thói quen sinh hoạt thường ngày của bạn. Những người khác có thể đánh giá bạn là người lười nhác vì bạn có thể ngủ ngay khi đang họp hay trong lúc làm việc.

Chứng ngủ rũ làm giảm hiệu suất làm việc hay học tập của người bệnh, hơn nữa bệnh này còn có thể khiến họ suy giảm ham muốn tình dục và gây ra hàng loạt cảm xúc quá khích làm ảnh hưởng tới các mối quan hệ xung quanh.

Bệnh tuy không trực tiếp gây ảnh hưởng tới tính mạng, nhưng sẽ thật là nguy hiểm nếu như bạn ngủ vào những thời điểm nhạy cảm như lúc lái xe hay đang nấu ăn, bởi nguy cơ gặp tai nan hoặc hỏa hoạn có thể là rất cao.

Một trong những rắc rối đáng kể mà những người mắc chứng ngủ rũ gặp phải đó là béo phì. Ngủ nhiều khiến cơ thể trở nên thụ động làm cho số cân nặng tăng lên liên tục.

Triệu chứng

Chứng ngủ rũ có 3 triệu chứng chủ yếu sau đây:

Triệu chứng 1

Buồn ngủ nhiều vào ban ngày: Mặc dù ban đêm những người bị mắc chứng ngủ rũ có thể đã ngủ đủ giấc, nhưng ban ngày họ vẫn cảm thấy buồn ngủ liên tục, cơ thể mệt mỏi và thiếu tỉnh táo.Cơn buồn ngủ xảy ra đột ngột và không kiềm chế lại được, bạn có thể buồn ngủ ngay trong lúc họp hoặc lái xe…

Tê liệt cơ bắp tạm thời (Cataplexy): xảy ra sau khi bạn thức dậy vào buổi sáng hôm sau, bạn gặp khó khăn khi nói hoặc thở trong vài giây/ vài phút. Bạn có nhiều biểu hiện cảm xúc thái quá như sợ hãi bất ngờ, cười lớn do phấn khích hoặc lo lắng đột ngột…

Gặp ảo giác: Không giống như kiểu ảo giác của những bệnh nhân tâm thần, những người mắc chứng ngủ rũ có thể gặp ảo giác vào thời điểm chuẩn bị đi vào giấc ngủ hay lúc gần thức giấc. Những ảo giác này khiến họ cảm thấy không thể chuyển động tay chân hoặc nói chuyện giống như bị bóng đè. Họ có thể nhận thức được điều này trong lúc ngủ và nhớ lại khi tỉnh.

Một vài triệu chứng ít gặp khác đối với những người bị mắc chứng ngủ rũ như là: bồn chồn tay chân trong lúc ngủ, khó đi vào giấc ngủ, hay thức giấc ban đêm, ngưng thở đột ngột, suy giảm trí nhớ, khó kiềm chế cảm xúc của bản thân…

Nguyên nhân

Cơ chế bệnh lý cốt lõi của chứng ngủ rũ là mất các tế bào thần kinh orexin (giảm nồng độ Hypocretin) vùng dưới đồi, gây ảnh hưởng đến sự kích thích của vỏ não và dẫn truyền thần kinh.

Nguyên nhân của chứng ngủ rũ vẫn chưa rõ ràng và việc mất tín hiệu orexin (Hypothalamic secretin), yếu tố di truyền, rối loạn tự miễn, nồng độ histamin thấp và tổn thương não hiếm gặp có thể gây ra chứng ngủ rũ.

Trong số đó, chứng ngủ rũ do tổn thương não còn được gọi là chứng ngủ rũ thứ phát. Các nhà khoa học cho rằng các khối u, dị dạng mạch máu, đột quỵ có thể gây ra các cuộc tấn công thứ cấp làm thiệt hại trực tiếp đến tế bào thần kinh orexin và gây ra chứng ngủ rũ.

Một vài yếu tố rủi ro khác cũng có thể là góp phần làm gia tăng mức độ trầm trọng của bệnh như là viêm não trong cơ thể do tiếp xúc với chất độc (kim loại nặng, khói thuốc lá, thuốc bảo vệ thực vật), stress kéo dài.

Điều trị

Chứng ngủ rũ không cần thiết phải nhập viện điều trị. Hầu hết bệnh nhân vẫn cần dùng thuốc để kiểm soát sự khởi phát của bệnh tại nhà, chủ yếu là kiểm soát giấc ngủ quá nhiều trong ngày

  • Đối với những bệnh nhân buồn ngủ nghiêm trọng cần dùng thuốc, có thể sử dụng các loại thuốc như modafinil, methylphenidate hoặc amphetamine.
  • Các loại thuốc ức chế giấc ngủ như venlafaxine, fluoxetine và tomoxetine được khuyến cáo là điều trị đầu tay khi bị vấp ngã.
  • Natri oxybate có thể có lợi ở những bệnh nhân không cải thiện cơn buồn ngủ hoặc cataplexy khi sử dụng một trong các loại thuốc trên.

Điều trị không dùng thuốc : sắp xếp giấc ngủ đều đặn và đầy đủ, ngủ trưa theo kế hoạch, tránh dùng thuốc có thể gây buồn ngủ ban ngày hoặc mất ngủ và tham gia vào các nhóm hỗ trợ tâm lý xã hội.

Làm gì để ngăn chặn chứng ngủ rũ xảy ra với mình?

Hiện nay, chưa thể xác định chính xác nguyên nhân của các trường hợp ngủ rũ trên thế giới, do đó bệnh không thể ngăn chặn được. Tuy nhiên, nếu bạn đang có chứng bệnh này thì một vài lời khuyên sau sẽ giúp bạn giảm thiểu đáng kể các triệu chứng và rủi ro đáng tiếc.

Rèn luyện cơ thể bằng các bài tập thể dục đúng cách, tránh làm việc quá sức và kích thích tinh thần, luôn giữ bình tĩnh trong mọi tình huống.

Duy trì giấc ngủ trưa sẽ giúp bạn tỉnh táo hơn, tránh thêm buồn ngủ quá mức vào buổi chiều.

Tránh xa môi trường nguy hiểm để tránh tai nạn.

Bệnh nhân mắc chứng ngủ rũ không nên tham gia vào công việc nguy hiểm để tránh tai nạn.

Tham khảo: Một vài mẹo hay giúp bạn tỉnh táo hơn để làm việc và học tập

mua-Modalert-200

X

Đặt hàng Modafinil – Modalert 200mg

Phí vận chuyển 30.000 đ

X

Đặt hàng Armodafinil – Waklert 150mg